Waarbij het beste tot het laatst wordt bewaard.

3^e vakantie dag  We gaan eens richting de noordelijke kust kijken. Dat schijnt een mooie route zijn, met eerst verschillende baaien en inhammen aan de westkust. Oldshoremore, Oldshorebeg en Sheigra en vooral Sandwood bay waar ik al een paar keer over heb gelezen en dat als een prachtig en mysterieus strand genoemd word. De tocht naar deze baai is waarschijnlijk te ver: 8 km lopen, er is geen echte weg naar toe, maar het schijnt een bijzonder strand te zijn. Gelukkig zijn er nog meer strandjes in de buurt.

Via loch Kiloch naar Kinlochbervie

We rijden via loch Kinloch eerst naar Kinlochbervie, een haventje, waar een paar grote zeecontainers staan te wachten, maar verder niet zo heel veel te beleven is. Ik lees ik dat de drukte tijdens de visafslag in groot contrast staat tot de gebruikelijke relaxte sfeer die er heerst. Dat relaxte blijkt een euphemisme te zijn voor een dooie boel. We maken rechtsomkeert

Times and Tides en Sandwood bay

We maken rechtsomkeert en vinden na wat zoeken de parkeerplaats voor Sandwood bay. Ergens moet een een ingang zijn, maar die zien we niet. We lopen richting een pier, niet de juiste route. Uiteindelijk is het de andere kant uit. Adri wacht in de auto. Ik ga op onderzoek uit. Het was al bewolkt, en wordt nu steeds mistiger.

Keeper of the gate

Ik zie veel schapen, waarbij een ram en een soort matrone, die bij het hek de boel goed in de gaten houden. Het is vast een mooie route op een mooie dag denk ik na een tijdje. Nu is het vlak, saai en en grijs. Dat het óók op een mooie dag weinig bezienswaardig is zal ik pas later ontdekken. Na een kilometer of zo houd ik het hier voor gezien.

het mysterie van Sandwood bay

Sandwood bay weigert z’n geheimen te ontsluieren vandaag. De spookachtige schoonheid van het meest mysterieuze strand van Schotlands strandt hier in de mist. En toch, . . . . Als we weer thuis zijn en ik de kast opruim is het eerste wat me voor de voeten valt een tijdschrift van 6 jaar terug; op de voorpagina prijkt Secret Sandwood Bay. Zo blijft deze geheimzinnige baai me achtervolgen. Wie weet kom ik ooit nog een keer terug op deze plek waarvan ze zeggen dat het een van de thin places is. Daar waar de scheiding tussen aards en niet aards heel dun is, en waar tijd geen rol lijkt te spelen. Vandaag zeggen de mist en het grauwe landschap: Keer om.

Polin Bay

We rijden verder op zoek naar één van de strandjes. We zoeken Oldshore more, kiezen redelijk lukraak een afslag en komen terecht bij Polin beach. De mist rolt nog steeds vanuit zee over de heuveltop, en niet alleen de mist, we zien hertenhoofden met prachtige geweien er boven uit steken. 

This is a working croft

Polin Beach is prachtig, we gaan door het hek: niet kamperen staat erop. En daarboven: This is a working Croft. In dat ene zinnetje zit heel veel Schots heden en verleden verborgen. Een croft is een, meestal klein, stukje land dat de crofter gepacht heeft. Historisch gezien zijn crofters meestal van hun land verdreven door landeigenaren, om plaats te maken voor de veel lucratievere schapen. De periode waarin dit gebeurde (eind 18e begin 19e eeuw) staat bekend als de clearances. De clearances zijn een belangrijke oorzaak van de animositeit tussen de Engelse en Schotten. De crofters komen terecht op de minder makkelijk te bewerken stukken, en moeten maar zien hoe ze het rooien. De schapen krijgen de goede grond. Die schapen leveren goud geld op voor de, meestal engelse, land eigenaren.

Zo’n crofter of keuterboer doet nooit één ding, daar is het land niet genoeg of goed genoeg voor. Om in leven te blijven heeft hij misschien een paar schapen en een enkele koe. Hij steekt turf, vist, bewerkt het land. Daarbij verzamelt hij zeewier die dient als mest en zoekt hij misschien kokkels of mossels om te verkopen. Zo staat crofting voor een hard bestaan. Ondertussen is veel grond in eigendom, en zijn de meeste landeigenaren verleden tijd. Nu zijn het niet de schapen, maar de toeriste waar aan te verdienen valt. Maar, als er op een bordje staat this is a working croft, dan betekent dat zo veel als dit land wordt ook gebruikt voor ons levensonderhoud, let je een beetje op! En, doe vooral het hek achter je dicht.

We zitten op het blauwe bankje boven op het duin, we lijken wel de enige, en ik speel even met de gedachte om een duik te nemen, toch niemand die me ziet. Ik zit me net te bedenken waar ik me zal uitkleden en m’n kleren zal neerleggen op dit grote lege strand. Dan horen we in in onvervalst vlaams twee Belgische dames mopperen. Ze vinden de afdaling naar het zand straf. Eenmaal op het zand aan gekomen is het een heerlijk strand om te verkennen. Het gevoel van hier helemaal alleen aanwezig te zijn blijft, ook al is het een illusie.

Richting de noordkust

Maar dat is waar ook, we zijn op weg naar de noordkust naar Durness. Daar is, als het goed is, nog van alles te doen. Ondertussen hebben we ook wel trek in wat eten. Er is een soort artsy crafty hippie achtige stuk grond waar van alles dicht is. Wel jammer want het beloofde veel. Lijkt wel een oud leger-achtig gebeuren.

Balnakeil craft village

En inderdaad, we zijn terechtgekomen in Balnakeil Craft Village, een oud verlaten Radarstation uit de tijd van de koude oorlog. Het is nooit helemaal afgemaakt. Enig wappie gehalte is hier wel te bespeuren: Masks not allowed here, staat er met uitroeptekens op een bord. Jammergenoeg geven de hot chocolate en andere eetgelegenheden ook niet thuis.

Durness

We eindige bij het Durness hotel, en hebben de keuze uit Monkfish: battered, breaded or pan-fried. Hotel is een grote naam voor deze gezellige lokale kroeg, compleet met dartbord en een pooltafel.

Noordelijk licht aan de Noordkust

Gedurende de dag is er steeds meer licht in de lucht gekomen. Ook hier aan de Noordkant van dit eiland zit er die typische helderheid in de lucht die bij de kust hoort. Maar, die toch voor elke individuele kustplaats z’n eigen tint en toon lijkt te hebben. Het lijkt hier bijna heiig en helder tegelijk. Ik word weggestuurd als ik in een oprit van een huis een foto van de omgeving wil maken. Is this private? vraag ik als ik de boze blik zie. Ik had nergens een bordje gezien.  “It is all over the drive” zegt het bozige meneertje in de auto. Ik zoek later en inderdaad op het hek zit één bordje. Veel groter dan een naamplaatje is het niet.

Kletspraatje

We maken later buiten een praatje met een mevrouwtje in de tuin, die zo blij is met de zon die eindelijk naar buiten is gekomen, en zo te zien met ons ook want ze blijft gezellig kletsen in nagenoeg onverstaanbaar Schots. Wij zijn ook blij met de zon, vooral als we op de terugweg schitterend licht en luchten krijgen.  (17-7)