Ik leg je de geschiedenis van Trondheim’s Nidaros Cathedral en de heilige Olav Haraldson uit in duidelijke en begrijpelijke taal. Maar eerst, hoe komen we daar, op deze druilerige dag?

De plannen zijn veranderd. Er is storm op komst, het schip zoekt een veilige haven op. Het programma van morgen gaat niet door, niet met een rib boot de zee op om woeste getijden stromingen en walvissen te zien. We zijn de hele dag in Trondheim, of Nidaros zoals de oorspronkelijke naam is. Ik wil graag de duizend jaar oude kathedraal die met de geschiedenis van Noorwegen is verbonden zien. Hier ontmoeten we Olav Haralsdson die het voor elkaar kreeg om van gewelddadige heerser als heilig te worden herinnerd.

Ondertussen hebben we aan boord het stel dat we eerder in Bergen tegenkwamen, weer ontmoet. Het blijkt dat ze toevallig, toeval bestaat niet zegt Asta, aan dezelfde vaste tafel voor het avondeten zijn geplaatst. We kunnen het goed met elkaar vinden. Nu komt Frans van de kade teruglopen om te vragen of we misschien een taxi met ze willen delen. Dat is reuze aardig, en een oplossing voor ons probleem.

We moeten het eerst over de vikingen hebben.

Je kunt toch niet in Noorwegen zijn en het niet over de vikingen hebben, nietwaar? Grappig genoeg speelt deze oudste kathedraal van Noorwegen daarbij een rol.

Olav Haraldson

We hebben het niet over zomaar elke willekeurige Wiki de viking. Nee we hebben het hier over Olav Haraldson. Begin jaren 990 wordt Olav geboren in een Noorwegen, dat uit allerlei kleine koninkrijkjes of fiefdoms bestaat. Zoals elke rechtgeaarde Viking brengt hij een tijdje plunderend in het buitenland door, maar Olav is een slimme jongen en volgens de overlevering komt hij rond het jaar 1015 terug met een groots ideaal. Hij wil heel Noorwegen verenigen in één groot rijk, onder zijn heerschappij, dat spreekt vanzelf. Niet slecht voor een twintigjarige.

Een gezamenlijk doel en naastenliefde?

Om een heel rijk onder één noemer te brengen heb je een gemeenschappelijk project nodig. Olav breekt met de oude heidense religie. Geen verschillende goden meer in Valhalla, en geen verschillende Noorse hoofdmannen die op aarde de dienst uitmaken. Hij gaat voor een religie met maar één God. Die past beter bij het idee van maar een één leider. Of Olav dat alles uit Christelijke naastenliefde doet?

Daar waar de vikingen hun invloed doen gelden in de landen die zij ‘bezoeken’ worden zij nu op hun beurt beïnvloedt door de invoering van het Christendom.

Olav is niet alleen slim, maar ook snel, en in 1024 heeft hij het voor elkaar. Heel Noorwegen is onder zijn bewind.

Twee jaar later al, in 1026, gaat het mis als Olav samen met de Zweden Denemarken wil veroveren. De Deense Koning Knut laat niet met zich sollen. Olaf vlucht naar Rusland en Knut wordt koning. Olav probeert nog een keer om de macht te grijpen, maar bij terugkomst wordt hij opgewacht door boze boeren die niet gediend zijn van zijn hardhandige manier van regeren. Olav sneuvelt in de slag bij Stikkestad en hij wordt begraven in Nidaros. En dan gebeurt het.

Nidaros is pas het begin.

Hoe wordt je een martelaar.

Zelfs in zijn dood heeft Olav het goed voor elkaar. Deze gewelddadige koning is nu een martelaar die ongewapend is gestorven. Geruchten van wonderen rondom zijn graf doen de ronde, en als dat graf open gaat om te kijken wat er aan de hand is stijgt de geur van rozen op, én Olav’s haar is blijven groeien. Het is duidelijk, Olav is een heilige. Overal worden kerken in zijn naam gesticht en Nidaros wordt een bedevaartplek.

Met dank aan AI

Nidaros als Pelgrims kerk

Het eerste wat me opvalt als we de kathedraal binnenwandelen is dat hij behalve erg imposant ook wel iets weg heeft van Canterbury cathedral. Niet zo gek als je bedenkt dat beide bedevaartsplaatsen zijn waar de kerk als eind van een lange reis indruk moet maken.

En ik moet zeggen deze kerk maakt indruk. Ten eerste is zij? fotogeniek maar er heerst ook een vriendelijke en verstilde atmosfeer. De vriendelijke kerk-meesteressen in hun lange bordeaux-rode gewaden die klaar staan je te begroeten en vragen te beantwoorden dragen daar vast aan bij. De audio uitleg van Nidaros kathedraal geeft een goed idee van de geschiedenis zoals ik die hierboven vertel.

We drinken gezellig koffie op de plek waar vroeger de beelden gehouwd werden en keren terug naar het schip.

Wiebelende borden

Die avond als we zijn uitgevaren, zie ik bij het eten de horizon op en neer gaan. Nu wordt ook duidelijk hoe ingenieus de borden zijn opgestapeld. In het praatje dat we elke dag krijgen is verteld dat we een stuk open zee over varen. De golven van 10 of 12 meter van gisteren zijn nu slechts! 5 á 6 meter hoog. Er is geen gevaar meer voor het schip of zijn passagiers. Dus we varen uit. Als dronken zeelieden wankelen we naar onze kajuit. Geen zin in gezellig klessebessen na het eten. Ik wil zorgen dat ik plat lig.

Golven als heuvels en, heb ik een stormy weather bag nodig?

Even later als ik uit het raam van de kajuit kijk, ik kan het toch niet laten, zie ik als heuvels in het landschap de golven aankomen, vervolgens gaan we daar als een slecht ingestelde kermisattractie overheen. Heel af en toe is de horizon zichtbaar, meestal niet. We worden bijna ons bed uit gewiegd. Op een gegeven moment vliegt mijn glas water door de ruimte. Pas als het rond een uur of twee wat minder wordt val ik in slaap. Gelukkig heb ik de ‘stormy weather bag’ naast m’n bed niet nodig gehad.