Noorse mythen en sagen; de legende van de 7 zusters

Elk van de zeven zusters heeft van zichzelf al een prachtig figuur, maar hun gezamenlijk silhouet, dat is pas echt indrukwekkend. Het beheerst de ruige kust van Helgeland. De dramatische schoonheid van deze pieken, net ten zuiden van de poolcirkel, is bovendien doordrenkt van Noorse mythologie.

De sage van de 7 zusters

Vandaag varen we langs de bergketen van de zeven zusters, en het altijd parate coastal experience team van Hurtigruten zal daar aan dek nog wat over vertellen. Dat doen ze met veel gusto, en dat is maar goed ook. Want de majestueuze pieken? die zijn niet te zien, in dit grauwe en miezerige weer.

Een kaart van de kust van Helgeland in Noorwegen, met de locatie van de Zeven Zusters, de Arctic Circle en steden zoals Nesna, Sandnessjøen, Brønnøysund en Rørvik.

Maar eerst, trollen

De legende van de zeven zusters heeft alles te maken met trollen. Lang, heel lang geleden, voordat er sprake is van mensen in Noorwegen, is dit het domein van trollen.

Driehoekig waarschuwingsbord i met silhouet van een Noorse trol in ruig bergachtig terrein

Trollen zijn reusachtig, een meter of tachtig hoog. Gemaakt van aarde en steen, hun hart gevat in sneeuw, kil tot op het been, zo zegt het rijmpje. De bergen en bossen hier vragen erom om in mythische wezens te geloven. Één van die wezens, ontstaan uit het landschap, is de trol, sinister dom en gevaarlijk. Dom en gevaarlijk, zoals we maar al te goed weten door de oranje trol die het nieuws beheerst, is een angstaanjagende combinatie. Trollen komen uit het duister en zijn zo bang voor het licht dat ze bij de eerste zonnestralen verstijven.

De legende van de zeven zusters

En zo staan we voor dit gedeelte van de Hurtigruten reis aan dek, dikke jas aan, capuchon op, een beetje beschut onder een afdakje om uit de regen te blijven. Klaar om het verhaal van de zeven zusters te horen

A group of people standing close together under shelter, wearing colorful rain jackets, during a rainy day.

A tour guide in a red and black jacket speaking into a microphone on a boat, with a misty coastline visible in the background.

Dit is het verhaal van machtige trollenkoningen genaamd Suliskongen en Vågakallen, en hun kinderen. Ze laten een onuitwisbare indruk na op het land. Maar, zoals wel vaker hadden beide papa’s hun kroost niet helemaal in de hand.

Suliskongen heeft zeven prachtige dochters. Oké ze zijn natuurlijk trollen, maar voor trollen echt beeldschoon. Zeven unieke dochters, elk op haar eigen manier een plaatje. Als die alle zeven langs de kustlijn zwerven dan zijn ze werkelijk het nakijken waard.

Group of people wearing colorful jackets and hoods, standing on a deck during a cloudy day.

guide with a microphone and a bright orange jacket explaining the myth of the seven sisters on board Hurtigruten ship

Je kunt je voorstellen dat je, als vader van één mooie dochter, je zorgen maakt. Laat staan als het er zeven zijn. Papa trol wil dan ook zijn dochters beschermen en verbiedt hen om na zonsopgang van huis te gaan. Ze moeten voor het licht binnen zijn. Als ze s’nachts weg willen hebben ze een chaperonne nodig.

Lekamøya, de maagd van Leka, staat bekend om haar wijsheid en schoonheid. Suliskongen vraagt haar om zijn dochters te begeleiden en ze tot verantwoordelijke jonge dames op te leiden. Lekamøya, is niet heel veel ouder dan de trollen maagden en gaat maar wat graag met de zeven zussen op stap.

Groep mensen in waterdichte jassen luistert naar een gids op een boot, met een mistige zee op de achtergrond.

Na een mooie lange nacht op de kliffen en langs de kustlijn is het tijd om naar huis te gaan. Maar, ach het maanlicht schittert zo mooi op het water. Ze kunnen de verleiding niet weerstaan om nog even te gaan zwemmen. Het is heerlijk, ze spetteren en spatten en dobberen op de golven. Zo verliezen ze alle tijd uit het oog. Maar, wat Lekamøya en de zeven maagden niet weten is, dat iemand ze al die tijd in de gaten houdt.

Hestmannen

Vågakallen’s zoon, Hestmannen zwerft juist deze nacht langs de kust en ziet Lekamøya en de zussen in het maanlicht baden.

De jonge ruiter Hestmannen is uit op ondeugd. Stiekem is hij verliefd op Lekamøya. Want, hoewel zij de maagdelijke en prachtige trollen moet beschermen, is ze zelf ook en plaatje. Bij het aanbreken van de dageraad, probeert hij Lekamøya te vangen. De zusters vluchten, Hestmannen op zijn paard sluit hen in.

Een gids in een felgekleurde jas geeft een presentatie aan een groep mensen op het dek van een schip, met een dramatisch kustlandschap van Noorwegen op de achtergrond.

Maar, oh nee, Lekamøya ontsnapt. Hestmannen wil haar niet laten gaan, sterker nog hij kan niet zonder haar en wil haar vastpinnen. Hestmannen bereidt zich voor om een pijl af te schieten om Lekamøya tegen te houden. Hoe moet dit nu aflopen?

Two men dressed in red jackets on a cruise ship deck, one holding a microphone and performing, while the other poses playfully against a grey, cloudy backdrop.

Two men engaging and performing on a cruise ship deck, dressed in bright red jackets against a cloudy backdrop of water and mountains.

Gelukkig, de trollenkoning van Sømna grijpt in en gooit zijn magische hoed op om de pijl te blokkeren. Dit is de redding van Lekamøya en de zusters.

Two men in bright red jackets stand on the deck of a ship, one gesturing and speaking into a microphone while the other smiles in the background, with a misty landscape visible in the distance.

Een persoon in een roze en zwarte waterdichte jas en een muts, die op een boot staat met de zee op de achtergrond.

Eind goed, al goed zou je zeggen. Maar, op dat moment stuurt de zon haar eerste stralen over de horizon, en vangt de zeven zusters voor eeuwig in het licht.

Two men wearing red waterproof jackets stand on a deck, one holding a microphone and speaking while the other listens.

Hestmannen, volop in de achtervolging, blijft voor altijd een ruiter. Eeuwig naar het zuiden kijkend, in de richting van de zusters. Lekamøya bereikt de provinciegrens en staat nu, zielsalleen op een eiland in Trøndelag. En papa trol? Hoog in Lofoten staart hij onbeweeglijk over zijn noordelijke rijk, zonder hoed, dat wel.

Helden van Hurtigruten

De helden van de Hurtigruten brengen deze legende, met hulp van enkele maagden op leeftijd uit het publiek, voor onze ogen tot leven. Dat doen ze bijzonder beeldend. Zij zijn kletsnat, want het is opgehouden met miezeren en regent nu flink door, maar niemand is nog versteend.

Two men wearing red jackets, one holding a microphone, smile and engage in conversation on a boat while it's cloudy outdoors.

De zusters zonder mist

De zusters zijn het beste te zien vanaf het water. Hadden wij vandaag dit uitzicht gehad dan hadden we de het plezier van deze uitleg moeten missen.

A scenic view of Norway's Seven Sisters mountains, showcasing their snow-capped peaks against a blue sky, with a lifebuoy visible on a railing in the foreground.

Torghatten

De magische hoed, die met de pijl erin op de grond was gevallen, verandert ook in steen. Tegenwoordig staat deze hoed bekend als Torghatten, een berg met een opvallend gat erin. Herinnering aan de noodlottige pijl die ooit door de ochtendhemel vloog. Over een paar uur varen we er langs.

Uitzicht op een kustlandschap met bergen en water, bekeken vanuit een comfortabele ruimte aan boord van een schip.

Uitzicht op een grote, ronde berg met een blauwe lucht en een kalme zee in de foreground.

Uitzicht op een berg vanaf een schip, met de zee en een kustlijn in de achtergrond onder een bewolkte lucht.

Hoe kennen we al deze verhalen?

Verhalen over trollen, en andere mythische wezens zijn al eeuwen onderdeel van de Noorse cultuur. Het zijn oude verhalen verweven met het Noorse landschap. Zoals dat gaat met mythen en sagen ontstaan ze uit de mondelinge traditie. Want, vóór proza is er altijd poëzie. Die mondelinge traditie loopt vaak volgens vaste patronen en ritmes, zo is het mogelijk om grote stukken tekst te onthouden, een beetje zoals rappers dat vandaag de dag nog doen.

Edda

Zo zijn de verhalen steeds mondeling doorgedicht en gezongen, totdat ze in de dertiende eeuw op schrift weren gesteld. En, zoals vaak, is het ook hier een monnik die dat doet. Vandaar dat je soms onverwachte christelijke plotwendingen tegenkomt. De overeenkomsten tussen bijvoorbeeld Beowulf en de Edda; het geschrift waarin de monnik Snorri Sturluson rond 1220 in IJsland! de Noorse Mythen en sagen op schrift stelt vind ik als docente Engels fascinerend. Ik vertel je er in een volgend blog graag meer over.