Metgezel

Altijd staat hij er, als ik op het achterdek kom. Hij leunt wat tegen de wand. Zijn benen zijn slecht. Later zal hij me vertellen dat dit het resultaat is van een mislukte heupoperatie waar ook het goede been is aangetast. Veel zegt hij er niet over. “Het is veel erger geweest”. Soms schuifelt hij naar voren om een foto te nemen. Altijd heeft hij zijn camera in de hand. We wisselen fotopraat uit, vergelijken lenzen. “Straks heb je héél veel foto’s van witte bergen” zegt hij.

Onmetelijk groots en eindeloos klein

Ik begrijp hem wel. Ik sta daar ook graag in dat onmetelijke landschap dat voorbij vloeit. De zeelucht als frisse metgezel. De zachte schommeling van het dek. En de wens om dit gevoel vast te houden en vast te leggen. Soms zijn de bergen zwart witte pentekeningen, soms symfonieën in wit, dan weer een taart met poedersuiker.

Zijn vrouw is klein, heeft vriendelijke twinkel oogjes en krullend zacht grijs haar. Ze zit stil in haar stoel en kijkt naar buiten. “Is je man aan dek?” vraag ik. Ze glimlacht: “Immer”. Het is de vijfde keer dat ze deze reis doen.

Wat doe je aan boord?

Van te voren had ik me zorgen gemaakt over de excursies. Als je wilt kun je er elke dag georganiseerd op uit. Je hebt wel een goed gevulde portemonnee nodig, maar dan geeft Hurtigruten wél garantie dat je op tijd weer aan boord bent. En al is er een fitness ruimte en zijn er bubbelbaden op het achterdek, twaalf dagen alleen maar aan boord zijn, dat lijkt me niets. Je gaat op reis om iets te beleven, niet waar?

Vergissing

Daar heb ik me helemaal op verkeken. Het varen is geen intermezzo tussen bestemmingen waar je iets beleeft, geen wachten op wat gaat komen. Het varen zelf ís de belevenis. Aan dek, achter glas in de zon uit de wind, of in de panorama lounge waar je in heerlijke luie leren stoelen het landschap aan je voorbij ziet trekken.Of, in ’the bakery’ waar je aan gezellige tafeltjes leest, puzzelt, spelletjes doet of zelfs breit, verbazingwekkend hoe veel mensen breien. Naast de tafel met opgestapelde puzzels staat een mand met wol en breinaalden voor algemeen gebruik. Van alle kleine breisels worden kussens in elkaar gezet die op de banken hier liggen.

Iedereen doet hetzelfde

Eén ding doe we allemaal. “Ik heb m’n boek de hele ochtend op mijn schoot gehad” zegt Asta, “en ik heb nog geen twee bladzijden gelezen, ik kan maar niet stoppen met naar buiten kijken. Het is zo mooi!” zucht ze. Je kunt hier in de bakery ook een heerlijke cappuccino krijgen, en mocht je met drie maaltijden tussendoor trek hebben dan neem je er een dagvers gebakje bij, of een ijsje. Stokvis smaak iemand?

Is dat nou niet saai?

“Heb je die bergen nou nog niet gezien?” vraagt Adri. Nee, ik krijg er geen genoeg van. Maar wat ik echt wil vastleggen is de onmetelijkheid. De variatie in vormen en structuren onder een constant veranderende hemel en wij die een recht spoor door de zee trekken, als voren in de aarde. Het gevoel onderdeel van het landschap te zijn, het te kunnen inademen. Voor dat gevoel moet je echt wel buiten aan dek zijn en niet binnen aan het gebak.

Storm op zee

Met moeite open ik de deur aan bakboord, daarna loop ik beschut naar het achterdek. Er ligt sneeuw en ijs en na een paar minuten beginnen mijn vingers te tintelen. Er is geen sprake meer van een recht spoor, “dit is het betere slagroomkloppen”. M’n haren wervelen alle kanten uit, gelukkig heb ik én een wollen muts en een capuchon, ik zet ze allebei op en zo kan ik toch wat zien. De beweging is behalve heen en weer, nu heel duidelijk op en neer, af en toe verdwijnt de horizon helemaal om dan via mijn maag weer omhoog te komen.

Ik wil aan stuurboord kijken, althans dat is het idee. Ik loop tegen een muur van wind op, hap naar adem, en moet me omdraaien om lucht binnen te krijgen. “Kansloze missie” lacht mijn immer aanwezige metgezel.

Woelige baren

Ben ik bang? Nee, ik heb een rotsvast vertrouwen in het schip. We spraken onlangs nog met het schippersechtpaar dat deze reis ook doet. Zij vertelden hoeveel verschil het gebruik van stabilisatoren, die tegenwoordig ook computer gestuurd zijn, uit maakt. De ervaring van een paar dagen geleden toen we een halve dag extra aan wal zijn gebleven geeft ook vertrouwen. Als het echt niet verantwoord is wordt er niet gevaren.

Alleen aan dek met windkracht 10

Er staat niemand meer aan dek. Net nog durfde ik naar voren te lopen. De sneeuw is ondertussen vast gevroren aan het dek, de reling glimt, bedekt met een laagje ijs. Soms klapt het schip naar beneden. De wind is aanzienlijk toegenomen. De zee is zwart. Ik moet me schrap zetten om te blijven staan. Ik doe een stap naar achteren.

Het ultieme hier en nu

Dit kolken, dit bewegen, hier te staan en dit mee te maken. Ik voel me springlevend en ik geniet van deze storm. Alle muizenissen doen er niet meer toe, weggejaagd door het hier en nu. Eén straal licht raakt de bergen. In de richting waarin we varen is de lucht zwart en jagen de wolken. Ik zie een gat in het glas rondom het dek, daar kan de lens van mijn fototoestel precies in.

Wat nu, als je slecht ter been bent?

Eerder vroeg ik aan één van de pursers hoe ze omgaan met mensen die gehandicapt zijn of anderszins slecht ter been. Ze vertelt me, dat in geval van evacuatie de mensen met een rolstoelvriendelijke hut op dek drie (waar we van boord gaan) voorrang hebben. Ze wijst me op de speciale liftvoorziening voor rolstoelen daar, die was me nog niet opgevallen. De rolstoel lift op het achterdek had ik al wel gezien.

Er wordt op ons gelet

Ik vind het fijn te horen met hoeveel zorg ze naar de passagiers kijken. Ze zijn er op getraind om vanaf het moment dat we aan boord zijn goed in te schatten wie er eventueel extra hulp nodig zou kunnen hebben. Iemand met een gebroken arm bijvoorbeeld, of die slecht loopt, krijgt een notitie op de passagiers lijst. “We helpen je dan als het nodig is en, je mag met voorrang van boord”. Nu begrijp ik ook het antwoord: “Zal ik een notitie maken op de passagierslijst” toen ik vroeg waar op te letten bij het van boord gaan met wankele benen.

Zwalkend naar mijn kajuit

Ondertussen loop ik zelf als een dronken zeeman over het schip. Ik ben op weg naar mijn hut. Met deze windkracht mogen de liften niet meer gebruikt worden. Ik heb nog een online les te volgen, maar het spektakel aan dek trekt meer. Nu heb ik verbinding met mijn klasje in Nederland en zegt de docent: “Waar zit je?” “Op een boot in een storm op zee”. Door het patrijspoort laat ik de dansende golven zien. Staan is lastig dus ik klim gauw weer op bed en volg de les. De combinatie bewegend schip en beeldscherm maakt me draaierig.

Het is bijna tijd om te eten, en iets in mijn maag zal me goed doen. Dan komt de mededeling dat de maaltijd een half uur is uitgesteld. Daarna zouden we in iets rustiger vaarwater moeten zijn. Ik ga maar even liggen. Als we een half uur later aan tafel gaan zegt mijn tafelgenote na een tijdje: “Zo jij krijgt ook weer wat kleur op je gezicht”.

Deze storm had ik voor geen goud willen missen.

Overigens ben ik wel blij dat we niet op één van de schepen na ons zitten. Wij varen naar het zuiden en ontvluchten het zware weer. Deze schepen zullen de drie dagen in het hoge noorden overslaan en blijven in Tromsø tot het ergste voorbij is. De strakblauwe lucht in Honingsvåg lijkt ver weg. Het weer is omgeslagen. Later horen we dat op het hoogtepunt van de storm windkracht 10 is gemeten.